İzmir merkeze 40 km mesafede, Torbalı ilçesi sınırlarında bulunan Metropolis Antik Kenti, yaklaşık 5,000 yıl önce kurulan kentlerden biri. “Ana Tanrıça Kenti” anlamına gelen Metropolis şehrinde, ilk araştırmalar 1970’li yıllarda yapılsa da kazılar ancak 1989’da başlamış. Günümüzde de devam eden kazılarda, topraktan yapılan çok sayıda Ana Tanrıça heykelciği ve kutsal mağaralar bulunmuş.

Antik şehirde günümüze kadar ulaşan çok sayıda yapıyı görmek mümkün. Kazılar ve restrasyonlar sonucunda ortaya çıkarılan tiyatro, meclis binası olarak bilinen bouleuterion, üstü kapalı gezinti yolu olan stoa, mozaikli salon, hamamlar ve evler görülebilecek kalıntılar arasında bulunuyor.

Metropolis Antik Kenti’nde Görülebilecek Yerler

1. Tiyatro

Metropolis-Antik-Tiyatro
Tiyatronun çok büyük bir bölümü restorasyonunu tamamlamış durumda.

Helenistik Dönem’de yapılan tiyatroların en eski örneklerinden olan antik tiyatro, tamamı ana kaya oyularak oluşturulan bir yapı. Elde edilen bilgiler, buranın yalnızca tiyatro gösterileri için değil, dini ve sosyal törenler için de kullanıldığını gösteriyor. Yaklaşık 4,000 seyirci kapasiteli tiyatronun sahnesi, oyun alanı ve oturma yerleri oldukça iyi korunarak günümüze ulaşan nadir kalıntılardan.

2. Mozaikli Salon

Metropolis-Mozaik-Salon
Mozaikler, araştırmacılara dönemin yaşantısı hakkında önemli bilgiler sunuyor.

Tiyatronun yan tarafında bulunan alanda, teraslar halinde inşa edilen salonlar bulunuyor. Yapılan kazı çalışmalarıyla ortaya çıkarılan duvarlardaki Roma Dönemi’ne ait geometrik şekilli freskler ve tabandaki renkli taşlarla yapılan mozaikler görenleri büyülüyor. Ana mozaiğin merkezinde, tiyatro ve eğlence tanrısı Dionysos, karısı Ariadne ve onlarla ilgili tasvirler bulunuyor. Diğer mozaiklerde ise, komedya ve tragedya masklarının yanı sıra kuş figürleri de görülebiliyor.

3. Akropolis

Kentin en rahat savunulacak tepesinde inşa edilen kentin surları, Helenistik Dönem’e kadar uzanıyor. Surların doğusundaki kapının ana giriş olduğu varsayılırken, batıdaki kapının genellikle kaya mezarlarının bulunduğu mezarlığa açıldığı düşünülüyor. Kazılardan elde edilen bilgiler, buranın kentin koruyucusu sanılan Tanrı Ares onuruna yapıldığını destekliyor. Ayrıca, tepenin güneybatı kısmına yapılan sarnıç da şimdilerde görülebilen kalıntılar arasında.

4. Roma Hamamı – Palaestra

Roma Hamımı, Metropolis
Roma Hamamı’nın yalnızca bir bölümü ortaya çıkarılmış durumda.

Halk arasında “Han Yıkığı” olarak adlandırılan alanda yapılan kazı çalışmaları sonucu, buranın Roma Dönemi’nden kalma görkemli bir hamam olduğu anlaşılmış. Şimdiye kadar sıcaklık bölümü ortaya çıkarılan hamamdaki salonların kenarlarında, özel tasarıma sahip basamaklı havuzlar dikkat çekiyor. Araştırmaların hala sürdüğü yapının yanında bir de kare formlu bir spor merkezi olarak bilinen palaestra ortaya çıkarılmış.

5. Stoa

Genelde yağmur ve güneşten korunmak amacıyla yapılan stoaların, dini törenlerde, siyasi ve felsefi toplantılarda, ticari ve kültürel etkinliklerde kullanıldığı biliniyor. MÖ 2. yy’da inşa edilen 10 metre genişliğindeki stoanın iki sütunu görülebiliyor. Sütunlarda dikkat çeken asıl özellik ise, üzerlerinde bağışta bulunan kişilerin adının yazması. Bu durum nedeniyle Metropolis Stoası, sponsorluk kurumunun ilk örneklerinden sayılıyor.

6. Peristil Ev

Tiyatro ile şehir merkezi bağlantısını araştırırken bulunan peristil avlulu ev, dönemle ilgili verdiği bilgiler açısından oldukça önemli bir yere sahip. Kent ile ilgili bilinmeyen sivil yaşamı aydınlatan yapı, ortada geniş mermer kaplı bir avlu ve her kenarda dört sütun sırasına sahip. İçeride bulunan renkli duvar sıvaları ve zengin buluntular, bu evin Roma Dönemi’nde yaşayan varlıklı bir Metropolisliye ait olduğunu gösteriyor.

7. Hamam – Gymnasium

Metropolis-Hamam
İletişim alanı olarak kullanılan hamam, fazladan bölümlere de sahip.

Yapıldığı dönemlerde hamamların, yıkanma işlevinin yanı sıra günümzdeki kafe ve spor merkezlerine benzer iletişim alanları olarak kullanıldığı biliniyor. Roma Hamamlarında bulunan sıcaklık, ılıklık ve soğukluk olarak adlandırılan bölümlerine ek olarak Metropolis Hamamı, bir masaj odası ve ön salona da sahip. Bulunan eski bir yazıt, hamamın ve hemen yan tarafında bulunan Gymnasium kompleksinin Aleksandra Mirton isimli bir kadının yönetildiğinden bahsediyor.

8. Bouleuterion

Metropolis-Meclis-Binasi
Dairesel şekildeki oturma yerleri, tiyatro alanıyla oldukça benzer yapıda.

Antik dönemin meclis binaları olan bouleuterionlar, kentin yönetimiyle ilgili karar alınan yerler olarak biliniyor. Kare forma sahip Metropolis Bouleutrerion’u, 400 kişilik kapasiteli toplantı salonuna sahip. Işınsal merdivenlerle ikiye ayrılan dairesel oturma yerlerinin, tiyatroyla benzer bir yapıya sahip olması dikkat çekiyor.

İzmir çevresinde gezilecek yerler arasında bulunan Metropolis Antik Kenti, çok geniş bir alanda kurulu. Günümüze ulaştırdığı çok sayıda eserle ve özellikle mozaikleriyle görenlerin beğenisini kazanan antik şehir, ayrıca Efes Antik Kenti’ne de 30 km uzaklıkta olması nedeniyle aynı rotaya eklenebilir.

1 YORUM

Bir Yorum Yaz