İzmir’in Seferihisar ilçesine 5 km uzaklıkta bulunan Teos Antik Kenti, MÖ. 1,000 yıllarından günümüze ulaşan yerlerden. Kurucusu Boiotia kralı Athamas olan kent, tarih boyunca farklı bölgelerden göç almış.  Bir yarımadaya kurulu olan şehrin, deniz ticaretinden dolayı çok hızlı gelişerek büyük ticari önem kazandığı biliniyor. Burası, aynı zamanda, ticari amaçla Nil Deltası’na kadar uzanan kolları sayesinde Naukratis kentinin de kuruluşuna katkı sağlamış.

Birçok farklı dönemden etkilenen şehirde, çok iyi korunan pek çok kalıntı görülebiliyor. Akropol, antik tiyatro, Helenistik dönemin önemli mimarlarından Hermogenes’in yaptığı Dionysos Tapınağı, aynı dönemden kalma kent surları, agora tapınağı ve antik limanın kalıntıları burada görülebilecek eserler arasında bulunuyor.

Bizler de çok sayıda yapısını günümüze kadar ulaştıran bu kentte görülmesi gereken yerlerin bir listesini hazırladık.

Teos Antik Kenti’nde Görülmesi Gereken Yerler

1. Akropol

Teos-Antik-Akropol
Akropol, kentin önemli noktalarına en hakim tepesinde bulunuyor.

Yarımadanın üzerine kurulu antik kentin ortasındaki akropol, denizden yaklaşık 35 m yükseklikte Kocakır Tepe üzerinde yer alıyor. Şehirde bulunan iki limana da hakim konumdaki akropolde, dikdörtgen şekilli bir tapınak ile bir sunak da bulunuyor. Yaklaşık 5 metre boyundaki ana kaynanın oyularak, üzerine büyük taşların koyulmasıyla oluşturulan akropolün, yazıtlarda adı geçen Zeus Kapitolos’a adandığı biliniyor. Burada yapılan kazılar sonucu bulunan İon başlık parçaları, günümüze ulaşamayan başka bir tapınağın olduğunu da kanıtlıyor.

2. Dionysos Tapınağı

Teos-Dionysos-Tapinagi
Tapınak, antik kentteki en önemli yapılardan.

Teos’ta bulunan Dionysos Tapınağı, Anadolu’da bulunan en büyük tapınak olarak biliniyor. Tapınağın mimarı, Helenistik dönemin en ünlü isimlerinden Hermogenes, burayı üç bölümlü olarak inşa ediyor. Tapınak, genel olarak alışılmış bir plana sahip olsa da burayı çevreleyen temenos duvarının trapez biçimli olması alışılmışın dışına çıkıyor. Bu farklı yapı düzeni de antik kentteki yapıyı diğerlerinden ayırarak daha özel kılıyor. Yapılan kazılar sonucu ortaya çıkarılan sütunlar ve blok süslemeleri görülmeye değer eserler arasında bulunuyor.

3. Bouleuterion

Teos-Bouleuterion
Bouleuterion, günümüze kadar korunan yerler arasında.

Dionysos Tapınağı’nın doğusunda yer alan bouleutrerion, antik kentteki en iyi korunmuş yapılardan biri. Antik dönemlerde meclisin toplandığı yer olarak bilinen alan, dikdörtgen planlı olsa da oturma yerlerinin yarım daire şeklinde olması dikkat çekiyor. Orkestra çukuru ile oturma basamaklarının  bir bölümü toprak altında kalan yerde, yazıtlı heykeller de ilgi görüyor. Heykellerdeki yazıtların iyi durumda olması, antik kentle ilgili çok sayıda tören kuralı ve halkın yaşantısı hakkında bilgi edinmeye yardımcı oluyor.

4. Agora Tapınağı

Teos-Agora
Tapınakta bulunan başlıklar, süslemeleriyle görenlerin beğenisini topluyor.

Tanrıça Apollonis Eusebes Apobateria’ya adanan tapınak, agoranın içinde yer alıyor. Hakkındaki bilgilerin kısıtlı olduğu alan, ilk kez 1924’te Fransızlar tarafından yapılan çalışmalarda ortaya çıkıyor. Pronaos, naos ve opisthodomos olmak üzere 3 ayrı bölümden oluşan tapınak, daha çok bilinen Efes Antik Kenti’ndeki Priene Athena Tapınağı’na benziyor. Burada çıkarılan çok sayıda blok ve sütun, ziyaretçiler tarafından görülebiliyor.

5. Tiyatro

Teos-Antik-Tiyatro
Tiyatronun büyük bir kısmı hala toprak altında bulunuyor.

Akropolün güneyindeki tepe yamacına inşa edilen antik tiyatronun sahne binasına ait bloklar oldukça iyi durumda olsa da seyircilerin oturduğu kısım bütünüyle yıkıntı halinde. Burada, üzerindeki yazılarla kentin kurucusu hakkında arkeologlara önemli bilgiler veren bir heykel kaidesi de bulunuyor.

6. Karagöl Antik Mermer Ocağı

Teos-Karagol-Mermer
Karagöl’den çıkan mermerler günümüzde de görülebiliyor.

Sığacık Mahallesi, Karagöl mevkiinde bulunan antik taş ocağı, yaklaşık 100 metrelik bir göl ve bu göl çevresindeki geniş bir alanı kaplıyor. Gölün kıyıdan itibaren derinleşmesi ve suyun altındaki basamak şekilli kayaların olması buranın eskiden taş ocağı olarak kullanıldığı düşünlerini güçlendiriyor. Buna ek olarak, gölün çevresinde bulunan çok sayıda blok mermerin üzerindeki yazılar bu düşünceyi ispatlar nitelikte. Aemilia Bazilikası ve Augustus Formu gibi Roma’daki birçok önemli yapıtın inşasında Teos mermeri kullanıldığı da biliniyor.

7. Güney Limanı

Teos-Antik-Liman
Antik liman kalıntıları hala görülebiliyor.

Antik dönemde, bir liman kenti olarak gelişen ve deniz ticaretinde öncü konuma ulaşan Teos’ta, kuzey ve güney olmak üzere iki liman bulunuyor. Kuzey limanından günümüze neredeyse hiçbir kalıntı ulaşamamışsa da güney limanı, Anadolu sahillerindeki en iyi korunmuş limanlar arasında yer alıyor. Roma döneminden günümüze ulaşan iskeletiyle liman, görenleri geçmişe götürüyor.

Teos-Antik-Kenti
Teos Antik Kenti, antik çağlardan günümüze ulaşmayı başaran yerlerden.

İzmir çevresinde gezilecek yerler arasında bulunan Teos Antik Kenti, günümüze kadar ulaştırdığı eserleriyle seyahat severlerden ilgi görüyor. Önemli bir ticaret kenti olan Teos, mermeriyle de döneminin marka yerlerinden. Sürdürülen kazı çalışmalarıyla daha çok esere ulaşılan antik kent, her yıl çok sayıda ziyaretçi ağırlıyor.

1 YORUM

  1. Burası da diğer yerler gibi bakımsız öylece terkedilmiş durumda. Meleketin her yerinde tarih var ama kıymet bilen kim ki.

Bir Yorum Yaz